Tweet
Ca Dao Tục Ngữ Về Cây Lúa
Mấy ai biết lúa von, mấy ai biết con hư
Lúa khô nước cạn ai ơi
Rủ nhau tát nước, chờ trời còn lâu
Cực lòng thiếp lắm chàng ơi
Kiếm nơi khuất tịch, thiếp ngồi thở than
Than vì cây lúa lá vàng
Nước đâu mà tưới nó hoàn như xưa
Trông trời chẳng thấy trời mưa
Lan khô huệ héo, khổ chưa hỡi trời
Thân em như lúa nếp tơ,
Xanh cây tốt rễ, phởn phơ phơi màu
Mạ non bắt nhẻ cấy biền
Thương em đứt ruột, chạy tiền không ra
Trời mưa cho lúa thêm bông
Cho đồng thêm cá, cho sông thêm thuyền
Hỡi cô cấy lúa khum lưng,
Mặt trời xế bóng sao chưn chưa về?
Đừng ham gạo trắng thơm tho
Lúa Trì cùng với lúa Co chắc lòng
Cấy ba cây lúa dựa bờ
Anh đi anh trợt, anh rờ anh coi
Gỗ kiền anh để đóng cày
Gỗ lim gỗ sến anh nay đóng bừa
Răng bừa tám cái còn thưa
Lưỡi cày tám tấc đã vừa luống to
Muốn cho lúa nẩy bông to
Cày sâu bừa kĩ, phân gio cho nhiều
Được mùa lúa, úa mùa cau
Được mùa cau, đau mùa lúa
Trời cao đất rộng thênh thang,
Tiếng hò giọng hát ngân vang trên đồng,
Cá tươi gạo trắng nước trong,
Hai mùa lúa chín thơm nồng tình quê
Nhà anh có ruộng năm sào
Một bờ ở giữa làm sao cho liền?
– Muốn liền thì phá bờ đi
Mạ non cấy xuống làm chi chẳng liền!
Tháng giêng thì lúa xanh già
Tháng hai lúa trổ, tháng ba lúa vàng
Tháng tư cuốc đất trồng lang
Tháng năm cày cuốc tiếng nàng hò lơ
Tháng sáu làm cỏ dọn bờ
Tháng bảy trổ cờ, tháng tám chín thơm
Gặt về đạp lúa phơi rơm
Mồ hôi đổi lấy bát cơm hàng ngày
Lúa khô giê sạch cất ngay
Chỗ cao ta để phòng ngày nước dâng
Mùa đông mưa bão nhiều lần
Nàng xay, chàng giã cùng ngân tiếng hò
Tháng mười cày cấy mưa to
Trông trời, trông đất cầu cho được mùa
Giời mưa ướt áo nâu sồng
Công em đi cấy quăng đồng đồng xa
Mùa này trời giúp cho ta
Mùa này lúa tốt bằng ba mọi mùa
Ré thừa cấy nỏ
Chiêm thừa bỏ đi
Mùa đứt trối
Chiêm bối rễ
Mùa nứt nanh
Chiêm xanh đầu
Mồng một lưỡi trai, mồng hai lá lúa.
Mồng ba câu liêm, mồng bốn lưỡi liềm
Mồng năm liễm giật, mùng sáu thật trăng…
Lúa chiêm lấp ló đầu bờ,
Hễ nghe tiếng sấm, phất cờ mà lên
Tỏ trăng mười bốn được tằm
Tỏ trăng hôm rằm thì được lúa chiêm
Tháng giêng lúa mới chia vè
Tháng tư lúa đã đỏ hoe đầy đồng
Chị em đi sắp gánh gồng
Đòn càn tay hái ta cùng ra đi
Khó nghèo cấy mướn gặt thuê
Lấy công đổi của chớ hề lụy ai
Tháng hai cho chí tháng mười
Năm mười hai tháng em ngồi em suy
Vụ chiêm em cấy lúa đi
Vụ mùa lúa ré, sớm thì ba giăng
Thú quê rau cá đã từng
Gạo thơm cơm trắng chi bằng tám xoan
Việc nhà em liệu lo toan
Khuyên chàng học tập cho ngoan kẻo mà
Tháng sáu em cấy anh bừa
Tháng mười em gặt anh đưa cơm chiều
Mạ chiêm không có bèo dâu
Khác nào như thể ăn trầu không vôi
Cơm ăn một bát sao no
Ruộng cày một lượt sao cho đành lòng
Sâu cấy lúa, cạn gieo bông
Chẳng ương được đỗ thì trồng ngô khoai
Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, thấy mênh mông bát ngát
Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng, thấy bát ngát mênh mông
Thân em như chẽn lúa đòng đòng
Phất phơ giữa ngọn nắng hồng ban mai
Mẹ đần lại đẻ con đần
Gạo chiêm dù giã mấy lần cũng chiêm
Lúa chiêm thì cấy cho sâu
Lúa mùa thì gẩy cành dâu mới vừa
Gái Phú Phong ngồi trong dệt lụa
Gái Cây Dừa cấy lúa quanh năm
Mạ úa cấy lúa chóng xanh
Nạ dòng chóng đẻ, sao anh hững hờ?
Trời mưa trời gió đùng đùng
Cha con ông Nùng đi gánh phân trâu
Gánh về trồng bí trồng bầu
Trồng ngô, trồng lúa, trồng rau, trồng cà
Cấy bằng mặt, gặt bằng đầu
Muốn cho lúa nảy bông to
Cày sâu bừa kỹ phân tro cho nhiều
Nhai kĩ no lâu, cày sâu tốt lúa
Nắng tốt dưa, mưa tốt lúa
Năm trước được cau, năm sau được lúa
Con cò lặn lội bờ sông
Mẹ đi tưới nước cho bông có đài
Trông trời, trông nước, trông mây
Trông cho lúa chín, hột sây nặng nhành
Trông cho rau muống mau xanh
Để mẹ nấu một bát canh đậm đà
Mát lòng sau bữa rau cà
Cho con mau lớn, việc nhà con lo
Con cò nó đứng bụi lúa xanh
Nó chờ con cá như anh chờ nàng
Con cò nó đứng bụi lúa vàng
Nó chờ con cá như nàng chờ anh
Cái cò cái vạc cái nông
Sao mày giẫm lúa nhà ông hỡi cò?
Không, không! Tôi đứng trên bờ
Mẹ con nhà vạc đổ ngờ cho tôi
Chẳng tin ông đứng ông coi
Mẹ con nhà nó còn ngồi đấy kia.
Lạc lò cò
Mò cuốc cuốc
Cò chân trước
Cuốc chân vàng
Sang đây chơi
Ngồi đây hát
Mỏ dính cát
Thì xuống sông
Bùn dính lông
Thì đi rửa
Chân giẫm lúa
Thì phải treo
Cù kheo à ập.
Mạ non bắt trẻ cấy biền
Thương em đứt ruột, chạy tiền không ra
Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẽo thơm một hạt đắng cay muôn phần
Đời vua Thái Tổ, Thái Tông
Lúa rụng đầy đồng, gà chẳng cần ăn
Anh đi kiệu lộng ba bong
Bỏ em cấy lúa đồng không một mình
Bây giờ gặp phải hội này
Khi trời hạn hán, khi hay mưa dầm
Khi trời gió bão ầm ầm,
Đồng tiền lúa thóc, mười phần được ba
Đố ai biết lúa mấy cây
Biết sông mấy khúc biết mây mấy tầng
Tua rua thì mặc tua rua
Mạ già, ruộng ngấu không thua bạn điền
Đố ai tát bể Đông Khê
Tát sông Bồ Đề, nhổ mạ cấy chiêm
Cái cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo đưa chồng, tiếng khóc nỉ non
Trâu ơi ta bảo trâu này,
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.
Cấy cày giữ nghiệp nông gia.
Ta đây trâu đấy, ai mà quản công!
Bao giờ cây lúa còn bông, thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn
(ST)