Đột tử
Đột tử xảy ra ở nhiều lứa tuổi. Điều đáng sợ là đột tử thường xảy ra ở những người khỏe mạnh và trước đó dường như không có dấu hiệu báo trước.
Cái chết không báo trước
Đột tử xảy ra ở trẻ nhỏ thường do sặc sữa, ngủ nằm sấp… Còn ở người lớn, nguyên nhân gây ra đột tử hàng đầu là các bệnh tim mạch như: nhồi máu cơ tim, suy tim, viêm cơ tim, vỡ phình động mạch chủ, thuyên tắc phổi, xuất huyết não ồ ạt, loạn nhịp tim do yếu tố di truyền… Trên thực tế, cuộc sống có quá nhiều “hỉ-nộ-ái-ố” nên bên cạnh nguyên nhân chính là bệnh tim (mà không được phát hiện hoặc đã phát hiện nhưng không quan tâm chữa trị) còn có nhiều “tòng phạm” mà giới chuyên môn gọi là yếu tố thúc đẩy làm bùng phát bệnh, chẳng hạn như một người mang trong mình bệnh tim nhưng do giận dữ, quá sức dẫn đến tím tái cả người, ngưng tim ngưng thở; hoặc một người khác cũng mắc bệnh tim nhưng lại “quyết thắng” trong trận cầu lông, gây áp lực quá mức khiến tim ngừng đập. Chuyện phòng the cũng được xem như là yếu tố thúc đẩy bệnh tim trở nặng đột ngột khi các ông “vận nội công” quá sức để phục vụ người phối ngẫu dẫn đến thượng mã phong. Ngược lại, phụ nữ lại đứt hơi bởi tham công tiếc việc. Không ít phụ nữ ôm đồm vừa việc nhà vừa việc cơ quan. Cũng có trường hợp quyết tâm làm mọi thứ cùng một lúc như: học cao học, sinh con, kinh doanh bất động sản, làm quản lý ở công ty nước ngoài... Nếu cộng với bệnh loạn nhịp tim do di truyền, người ôm việc sẽ ra đi đột ngột dù đang khỏe mạnh. Việc kiêng khem giữ gìn vóc dáng quá mức, ăn kiêng khiến sức tàn lực kiệt cũng có thể dẫn đến đột tử.

Ảnh: Gettyimages
Phòng bệnh từ xa
BS Đinh Tấn Phương, Khoa Cấp cứu BV Nhi Đồng I TP.HCM hướng dẫn: “Trẻ nôn trớ do bị chứng trào ngược dạ dày thực quản và cả trẻ bình thường đều tống ra ngoài một lượng sữa lớn, vì thế, nếu đặt trẻ nằm gối cao hoặc không gối đều dễ bị sữa tràn vào khí quản, gây tím tái, ngưng tim, ngưng thở. Để trẻ không bị sặc sữa dẫn đến tử vong, cần đặt trẻ nằm trên gối có độ thoai thoải từ đầu đến lưng hoặc nằm nghiêng. Cần theo dõi sát sao trẻ có cơ địa trào ngược, hay nôn trớ hoặc có đàm ở cổ không do bệnh mũi họng.
Trẻ nhỏ hay huơ tay, huơ chân, vì thế cần lưu ý không để khăn, mền, thú nhồi bông trên giường của trẻ. Không đắp chăn lên tay trẻ vì khi trẻ thức, trẻ huơ tay, chăn sẽ trùm lên mặt. Không hút thuốc lá trong phòng ngủ của bé. Không nằm cho con bú.
BS Trương Công Định - BV Nhi Đồng II SG nhắc nhở: “Không đặt trẻ nằm sấp vì dễ bị ngạt thở. Cho trẻ uống thuốc theo toa bác sĩ, không tự dùng các thuốc ức chế hô hấp, gây buồn ngủ”.
Ở người lớn, khi mắc bệnh tim, nên tuân thủ điều trị. Cần tránh các yếu tố thúc đẩy bởi chúng có thể là giọt nước cuối cùng làm tràn ly, dẫn tới đột tử. Không tham công tiếc việc. Nên kiểm tra sức khỏe định kỳ. Lưu ý chế độ ăn uống, nếu bị cao huyết áp thì hạn chế muối, tiểu đường thì bớt ăn chất chứa đường, bột; còn người có mỡ trong máu thì nên tập luyện và ăn uống đúng cách để điều chỉnh lại. Tập thể dục, giữ gìn vóc dáng là điều đáng hoan nghênh, nhưng cần lưu ý đến chế độ dinh dưỡng để không suy kiệt. Không tập luyện trong thời gian quá dài, thời gian tập thể dục tốt nhất là 15 - 30 phút mỗi ngày.
Khi có triệu chứng ngất, mệt, khó thở, da xanh tái, cần đi đến bác sĩ chuyên khoa tim mạch để tìm bệnh. Tham vấn bác sĩ và nhập viện ngay khi bị bệnh tim, nhất là những người trong gia đình đã từng có người thân bị đột tử trước đây.
BS Nguyễn Hữu Trâm Em
(BV Hoàn Mỹ SG)
(BV Hoàn Mỹ SG)

