Tweet
Bệnh thần kinh liên sườn là một trong những nguyên nhân phổ biến gây đau vùng ngực, sườn và lưng. Cơn đau thường lan dọc theo khoang sườn, có thể khiến người bệnh nhầm lẫn với bệnh tim, phổi hoặc đau dạ dày. Nếu không phát hiện và điều trị sớm, bệnh có thể kéo dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt và chất lượng cuộc sống.
1. Bệnh thần kinh liên sườn là gì?
Thần kinh liên sườn là các dây thần kinh đi ra từ tủy sống ngực (từ đốt sống D1 đến D12), chạy dọc giữa các xương sườn và có chức năng điều khiển vận động, cảm giác vùng ngực, lưng và bụng trên.
Bệnh thần kinh liên sườn xảy ra khi các dây thần kinh này bị viêm, tổn thương hoặc chèn ép, gây ra cảm giác đau nhức, tê rát hoặc bỏng dọc theo khoang sườn. Bệnh có thể xuất hiện ở một bên hoặc cả hai bên cơ thể, thường gặp nhất là vùng ngực – lưng.
2. Nguyên nhân gây bệnh thần kinh liên sườn
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh thần kinh liên sườn, trong đó phổ biến nhất gồm:
a. Thoái hóa cột sống ngực và thoát vị đĩa đệm
Đây là nguyên nhân chính gây chèn ép rễ thần kinh liên sườn. Khi đĩa đệm hoặc đốt sống bị biến dạng, chúng tạo áp lực lên dây thần kinh, gây đau nhức lan dọc khoang sườn.
b. Nhiễm virus zona thần kinh (giời leo)
Virus Varicella Zoster sau khi gây bệnh thủy đậu có thể “ngủ” trong hạch thần kinh và tái hoạt động khi cơ thể suy yếu, gây viêm thần kinh liên sườn.
c. Chấn thương vùng ngực hoặc lưng
Va đập, té ngã hoặc chấn thương thể thao có thể làm tổn thương các dây thần kinh liên sườn, dẫn đến đau và viêm.
d. Căng thẳng, stress kéo dài
Stress làm tăng trương lực cơ và giảm lưu thông máu, từ đó gây co thắt cơ và kích thích dây thần kinh liên sườn.
e. Nguyên nhân nội tạng và chuyển hóa
3. Triệu chứng bệnh thần kinh liên sườn
Các biểu hiện của bệnh thần kinh liên sườn thường dễ nhận biết nhưng dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý tim hoặc phổi. Người bệnh có thể gặp:
4. Chẩn đoán bệnh thần kinh liên sườn
Để xác định chính xác bệnh thần kinh liên sườn, bác sĩ sẽ:
5. Điều trị bệnh thần kinh liên sườn
Mục tiêu điều trị là giảm đau, phục hồi chức năng thần kinh và ngăn ngừa tái phát. Tùy theo nguyên nhân và mức độ, bác sĩ có thể chỉ định:
a. Điều trị nội khoa
b. Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng
c. Điều chỉnh lối sống
6. Phòng ngừa bệnh thần kinh liên sườn tái phát
Để hạn chế nguy cơ mắc hoặc tái phát bệnh thần kinh liên sườn, bạn nên:
7. Khi nào cần gặp bác sĩ?
Bạn nên đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu:
Kết luận
Bệnh thần kinh liên sườn là tình trạng dây thần kinh chạy giữa các xương sườn bị tổn thương, chèn ép hoặc viêm. Mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng bệnh gây đau dai dẳng, ảnh hưởng đến vận động và giấc ngủ.
Việc phát hiện sớm, điều trị đúng nguyên nhân và duy trì lối sống khoa học sẽ giúp kiểm soát cơn đau hiệu quả, ngăn ngừa tái phát lâu dài.
1. Bệnh thần kinh liên sườn là gì?
Thần kinh liên sườn là các dây thần kinh đi ra từ tủy sống ngực (từ đốt sống D1 đến D12), chạy dọc giữa các xương sườn và có chức năng điều khiển vận động, cảm giác vùng ngực, lưng và bụng trên.
Bệnh thần kinh liên sườn xảy ra khi các dây thần kinh này bị viêm, tổn thương hoặc chèn ép, gây ra cảm giác đau nhức, tê rát hoặc bỏng dọc theo khoang sườn. Bệnh có thể xuất hiện ở một bên hoặc cả hai bên cơ thể, thường gặp nhất là vùng ngực – lưng.
2. Nguyên nhân gây bệnh thần kinh liên sườn
Có nhiều nguyên nhân dẫn đến bệnh thần kinh liên sườn, trong đó phổ biến nhất gồm:
a. Thoái hóa cột sống ngực và thoát vị đĩa đệm
Đây là nguyên nhân chính gây chèn ép rễ thần kinh liên sườn. Khi đĩa đệm hoặc đốt sống bị biến dạng, chúng tạo áp lực lên dây thần kinh, gây đau nhức lan dọc khoang sườn.
- Đau tăng khi ho, hắt hơi, xoay người.
- Cảm giác tê, châm chích hoặc bỏng rát vùng ngực – lưng.
b. Nhiễm virus zona thần kinh (giời leo)
Virus Varicella Zoster sau khi gây bệnh thủy đậu có thể “ngủ” trong hạch thần kinh và tái hoạt động khi cơ thể suy yếu, gây viêm thần kinh liên sườn.
- Đau rát dữ dội theo dải sườn, sau đó nổi mụn nước đỏ li ti.
- Dù mụn nước đã lành, cơn đau vẫn có thể kéo dài nhiều tháng (hội chứng đau sau zona).
c. Chấn thương vùng ngực hoặc lưng
Va đập, té ngã hoặc chấn thương thể thao có thể làm tổn thương các dây thần kinh liên sườn, dẫn đến đau và viêm.
d. Căng thẳng, stress kéo dài
Stress làm tăng trương lực cơ và giảm lưu thông máu, từ đó gây co thắt cơ và kích thích dây thần kinh liên sườn.
e. Nguyên nhân nội tạng và chuyển hóa
- Bệnh gan, mật, phổi hoặc dạ dày có thể gây đau lan theo đường đi của dây thần kinh liên sườn.
- Đái tháo đường, thiếu vitamin B1, B6, B12 làm tổn thương thần kinh ngoại biên, dẫn đến bệnh thần kinh liên sườn mãn tính.
3. Triệu chứng bệnh thần kinh liên sườn
Các biểu hiện của bệnh thần kinh liên sườn thường dễ nhận biết nhưng dễ bị nhầm lẫn với bệnh lý tim hoặc phổi. Người bệnh có thể gặp:
- Đau dọc theo khoang sườn: Đau từ phía sau lưng lan ra trước ngực, một hoặc hai bên.
- Tính chất đau: Đau rát, nhói, đôi khi như điện giật, tăng khi cử động, ho, hít sâu hoặc thay đổi tư thế.
- Tê bì, châm chích: Có cảm giác kim châm hoặc bỏng rát da vùng ngực.
- Co cứng cơ lưng hoặc ngực.
- Khó thở nhẹ: Do đau khiến người bệnh thở nông.
- Mất ngủ, mệt mỏi: Cơn đau dai dẳng về đêm làm giảm chất lượng giấc ngủ.
⚠️ Lưu ý: Nếu cơn đau xuất hiện đột ngột, kèm theo tức ngực, toát mồ hôi hoặc khó thở nhiều, cần đến ngay cơ sở y tế để loại trừ bệnh tim mạch.
4. Chẩn đoán bệnh thần kinh liên sườn
Để xác định chính xác bệnh thần kinh liên sườn, bác sĩ sẽ:
- Khai thác bệnh sử: hỏi vị trí đau, tính chất đau và yếu tố làm tăng hoặc giảm đau.
- Khám lâm sàng: xác định vị trí đau theo khoang sườn, kiểm tra phản xạ thần kinh.
- Chụp X-quang, MRI cột sống ngực: phát hiện thoát vị, gai xương hoặc chèn ép thần kinh.
- Điện cơ đồ (EMG): kiểm tra hoạt động của dây thần kinh và cơ.
- Xét nghiệm máu, kiểm tra virus Zona nếu nghi ngờ nguyên nhân nhiễm trùng.
5. Điều trị bệnh thần kinh liên sườn
Mục tiêu điều trị là giảm đau, phục hồi chức năng thần kinh và ngăn ngừa tái phát. Tùy theo nguyên nhân và mức độ, bác sĩ có thể chỉ định:
a. Điều trị nội khoa
- Thuốc giảm đau – chống viêm: Paracetamol, Ibuprofen, Meloxicam.
- Thuốc giãn cơ: Eperisone, Tolperisone giúp giảm co thắt cơ.
- Vitamin nhóm B (B1, B6, B12): hỗ trợ tái tạo sợi thần kinh.
- Thuốc kháng virus: dùng trong trường hợp zona thần kinh.
- Thuốc giảm đau thần kinh: Gabapentin, Pregabalin (theo chỉ định).
b. Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng
- Chiếu hồng ngoại, siêu âm trị liệu, điện xung: giúp tăng lưu thông máu và giảm đau.
- Xoa bóp, châm cứu, bấm huyệt: hỗ trợ thư giãn cơ, giảm co cứng.
- Các bài tập giãn cơ và phục hồi cột sống ngực.
c. Điều chỉnh lối sống
- Nghỉ ngơi đầy đủ, tránh làm việc nặng.
- Giữ tinh thần thoải mái, tránh căng thẳng.
- Tập thể dục nhẹ nhàng như yoga, đi bộ, hít thở sâu.
- Ăn uống đủ chất, bổ sung thực phẩm giàu vitamin nhóm B, canxi và omega-3.
6. Phòng ngừa bệnh thần kinh liên sườn tái phát
Để hạn chế nguy cơ mắc hoặc tái phát bệnh thần kinh liên sườn, bạn nên:
- Giữ tư thế đúng khi ngồi, làm việc hoặc ngủ.
- Khởi động kỹ trước khi tập luyện, tránh vận động quá sức.
- Giữ ấm cơ thể, đặc biệt là vùng ngực – lưng khi trời lạnh.
- Duy trì cân nặng hợp lý, giảm áp lực lên cột sống.
- Khám định kỳ để phát hiện sớm bệnh lý cột sống hoặc thần kinh.
7. Khi nào cần gặp bác sĩ?
Bạn nên đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu:
- Đau ngực kéo dài trên 3 ngày không giảm.
- Cơn đau lan rộng, dữ dội hoặc làm khó thở.
- Đau kèm tê bì, yếu cơ, hoặc mất cảm giác vùng ngực – lưng.
- Xuất hiện mụn nước dọc theo khoang sườn (nghi zona thần kinh).
Kết luận
Bệnh thần kinh liên sườn là tình trạng dây thần kinh chạy giữa các xương sườn bị tổn thương, chèn ép hoặc viêm. Mặc dù không nguy hiểm đến tính mạng, nhưng bệnh gây đau dai dẳng, ảnh hưởng đến vận động và giấc ngủ.
Việc phát hiện sớm, điều trị đúng nguyên nhân và duy trì lối sống khoa học sẽ giúp kiểm soát cơn đau hiệu quả, ngăn ngừa tái phát lâu dài.
Nếu bạn đang gặp tình trạng đau dọc theo khoang sườn, đau nhói khi hít sâu hoặc vận động, đừng chủ quan. Hãy đến bác sĩ chuyên khoa thần kinh hoặc cơ xương khớp để được chẩn đoán và điều trị bệnh thần kinh liên sườn kịp thời.